Stres w pracy. Jak sobie z nim radzić?

11 min
Anna Konieczna Marketing & PR Specialist

Stres – co to jest i jakie są jego objawy?

Rozzłoszczony mężczyzna zmaga się z problemami z komputerem

Stres, ma wiele definicji, ale najogólniej jest to reakcja organizmu na daną sytuację, która zwykle jest zagrożeniem lub wyzwaniem, powodującym zachwianie komfortu psychicznego i fizycznego. Jedną z najbardziej znanych reakcji na stres jest „walcz lub uciekaj”.

Podczas gdy stresujemy się, organizm wyzwala hormony: adrenalinę, noradrenalinę i kortyzol. Zwiększenie poziomu tych hormonów powoduje krótkotrwałe lub długotrwałe objawy.

Wyróżnić można 2 rodzaje stresu:

  • Dystres – jest to negatywna reakcja organizmu na daną sytuację. Objawia się szkodliwie i wskutek przewlekłego działania może doprowadzić do problemów zdrowotnych.
  • Eustres – działa pozytywnie na organizm, zwiększając motywację i mobilizację do działania. Wraz z jego odczuwaniem, zwiększa się kreatywność i wydajność.

Stres niesie za sobą długą listę różnych objawów. To, które z nich odczuwasz zależy od odporności Twojego organizmu na napięcie psychiczne i dotychczasowych doświadczeń. Nie bez znaczenia jest również sytuacja, która go wyzwala. Aby skutecznie sobie z nim poradzić, należy wiedzieć jak się objawia i co powoduje.

Wyszczególnić można 4 główne rodzaje objawów stresu:

  • Fizjologiczne – ból żołądka, pleców, pocenie się i drżenie dłoni, splątany język, kłucie w sercu, odczuwanie duszności,
  • Emocjonalne – drażliwość, brak poczucia humoru, spadek samooceny, odczuwanie lęku, trudność z podejmowaniem decyzji, roztargnienie,
  • Behawioralne – utrata lub wzmożony apetyt, nadużywanie substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki), brak zachowania odpowiedniej higieny snu,
  • Poznawcze – natrętne myśli, problemy z koncentracją.

Stres podczas rozmowy o pracę

Zdenerwowana, młoda kobieta podczas rozmowy o pracę

Okazję do odbycia rozmowy kwalifikacyjnej prawdopodobnie miał lub będzie miał każdy z nas. Samopoczucie podczas tego spotkania w dużej mierze zależy od osoby, która znajduje się naprzeciwko, ale również od przygotowania się do tej sytuacji. Choć nie masz 100% wpływu na to, jak rekruter oceni Twoją osobę, to jednak zachowanie pewnych zasad będzie pomocne aby uniknąć negatywnego wyniku rekrutacji. Jakich? Na to pytanie odpowiadają Team Leaderki zespołów rekrutacyjnych ASTEK Polska Aleksandra Walory (6 lat stażu pracy w rekrutacji) oraz Paulina Romanowska (7,5 lat stażu pracy w rekrutacji).

1. Nie kłam w CV!

Prędzej czy później prawda wyjdzie na jaw. Zwłaszcza jeśli aplikujesz na stanowisko techniczne, wymagające odpowiedniej wiedzy i kwalifikacji np. do branży IT. Etapy rekrutacji do firm zajmujących się nowoczesnymi technologiami są wieloetapowe i nie opierają się tylko na teorii, ale także na sprawdzeniu w praktyce umiejętności, które opisałeś w swoim CV.

2. Twoja postawa ma znaczenie

Wielu kandydatów, szczególnie z pokolenia X i Y cechuje się nieśmiałą postawą, widocznymi objawami stresu oraz brakiem poczucia, że spotkanie ma charakter partnerski. Rekrutacja to proces, w którym udział biorą dwie strony. Obie mają sobie coś do zaoferowania. Pamiętając o tym, staniesz się pewniejszy siebie. Jesteś osobą kompetentną, z doświadczeniem i chęcią rozwijania się. Ty także masz prawo do zadawania pytań, wyrażania opinii oraz wątpliwości.  

3. Przygotuj się do spotkania

Informacje dotyczące firmy, zakres produktów i usług, które oferuje, obowiązki i wymagania na stanowisko, o które się ubiegasz się, to wszystkim znana podstawa. Dodatkowo, rekruter może poprosić Cię o przedstawienie rozwiązania przykładowego problemu, zweryfikować poziom Twojego języka obcego czy sprawdzić Twoje umiejętności podczas testu czy zadania praktycznego. Aby przejść pozytywnie proces rekrutacji musisz być dobrze przygotowany na różnego rodzaju pytania i kilka etapów, z różnymi osobami.

4. Bądź aktywny podczas rozmowy

Jeszcze do niedawna uważano, że rozmowa kwalifikacyjna to czas weryfikacji kompetencji i doświadczenia kandydata, dlatego to on otrzymuje setki pytań, na które musi poprawnie odpowiedzieć. Dziś ten schemat ulega nieco zmianie. Wraz z wejściem na rynek nowego pokolenia – pokolenia Z, role nieco się odwróciły. Dzisiejsze młode pokolenie pracowników zadaje wiele pytań dotyczących warunków pracy, atrakcyjności projektów i szans na rozwój. Taka postawa świadczy nie tylko o pewności siebie, ale także o żywym zainteresowaniu przyszłością i zaangażowaniem w samą rozmowę.

5. Rekruter, też człowiek

Wydaje się, że czasem zapominamy o tym fakcie – przez to stresujemy się jeszcze bardziej. Rekruterzy, pomimo, że ich rolą jest weryfikacja Twojej wiedzy i umiejętności, są też po to, by poznać Cię bliżej. Jednak niezależnie od tego czy przypadniesz im „do gustu”, pamiętaj, że dla head hunterów liczą się przede wszystkim Twoje kompetencje. Dobrą radą od naszych rekruterek jest otwarcie się na swobodną rozmowę o pogodzie czy dojeździe, którą często rozpoczynają spotkanie w celu stworzenia komfortowej atmosfery.

Jakie mogą być powody stresowania się w miejscu pracy?

  • Brak jasno określonych obowiązków na obejmowanym stanowisku.
  • Toksyczna atmosfera, konflikty, mobbing.
  • Za dużo obowiązków, czyli sytuacja, w której czujemy się przeciążeni.
  • Za mało obowiązków, czyli sytuacja, w której czujemy się niepotrzebni.
  • Obowiązki nieadekwatne do obejmowanego stanowiska.
  • Presja czasu, grupy, osiągnięcia konkretnego wyniku.
  • Brak jasno określonej ścieżki kariery.
  • Złe warunki pracy np. temperatura, hałas.
  • Brak elastyczności np. brak pracy zdalnej, sztywne godziny pracy, możliwość wzięcia urlopu w odgórnie przydzielonym terminie.
  • Zbyt duża odpowiedzialność za powierzone zadanie, np. finansowa.
  • Brak zoptymalizowanych procesów, przez które ryzyko popełnienia błędu jest wysokie.

Jakie są skutki stresu zawodowego?

Kobieta przed komputerem zmagająca się z bólem w krzyżu

Skutki stresu dla pracownika:

  • problem z koncentracją i skupieniem,
  • zachwianie work-life balance,
  • brak kreatywności,
  • problemy zdrowotne,
  • zmęczenie,
  • zwiększona wrażliwość i drażliwość,
  • przynoszenie pracy do domu.

Skutki stresu pracownika dla pracodawcy:

  • gorsza jakość wykonywanych obowiązków,
  • absencje,
  • rotacje,
  • brak zaangażowania w pracę,
  • obniżenie poziomu zadowolenia z pracy,
  • konflikty w zespołach,
  • popełnianie błędów niosących za sobą konsekwencje dla firmy.

Działania pracodawców w celu zminimalizowania odczuwania stresu wśród pracowników

To, czy, i jak odczuwasz stres zależy między innymi od Twojej odporności, doświadczenia i sytuacji życiowej. Coś, co dla Ciebie jest neutralną sytuacją, kogoś innego może wyprowadzić z równowagi lub odwrotnie. Każdy z nas powinien kontrolować poziom odczuwanego stresu i w miarę możliwości wykonywać odpowiednie kroki, aby go minimalizować. Jeśli chodzi o stres w pracy, nie musisz zostać pozostawiony sam sobie. Pracodawcy mają ogromny wpływ na to, jak czujesz się na co dzień. Na szczęście coraz więcej z nich nie tylko zdaje sobie z tego sprawę, ale także podejmuje działania w kierunku tworzenia przyjaznego miejsca pracy. Jakie mogą być tego przykłady?

1. Precyzyjny opis stanowiska pracy

Jak również obowiązków i przydzielonych zadań. Ważne, byś miał świadomość co do Ciebie należy, co od Ciebie zależy i czego się od Ciebie oczekuje. Doprecyzowanie tych kwestii pozwoli na pracę w komfortowych warunkach.

2. Uporządkowana kultura firmowa

Jasna ścieżka awansów, przydzielanie premii czy polityka wyjazdów służbowych – pomimo, że są to rzadsze sytuacje, u wielu z nas mogą powodować zdenerwowanie i niepewność. Tego typu informacje powinny znajdować się w wewnętrznej dokumentacji dostępnej dla każdego pracownika.

3. Cykliczne spotkania integracyjne

Podczas nich masz szansę na poznanie się lepiej ze współpracownikami – również na polu prywatnym, wymianę doświadczeniami i zrelaksowanie się po ciężkim tygodniu pracy.
Zobacz jak bawiliśmy na się na ostatnim spotkaniu pod hasłem „Czwartki z ASTEK”

4. Empatyczne podejście

Każdemu z nas przytrafia się słabszy dzień. Tak samo zdarzają nam się dni, kiedy czujemy się świetnie, jesteśmy kreatywni i produktywni. Ważne, aby w gorszych momentach czuć wsparcie przełożonego, móc liczyć na szczerą rozmowę i zrozumienie.

5. Benefity

Tu pracodawca ma szerokie pole do popisu. Mogą to być zarówno dofinansowania do pakietów medycznych czy karty sportowej np. Multisport, jak również darmowe webinary dotyczące radzenia sobie ze stresem czy organizacji czasu w pracy. Opłacanie szkoleń, dodatek pieniężny z okazji obchodzonych urodzin oraz konkursy wewnętrzne z nagrodami to także świetny sposób na lepsze samopoczucie pracowników.

Jak poradzić sobie ze stresem spowodowanym pracą?

Kobieta dbająca o swój work-life balance

Dbanie o higienę snu

Odpowiednia ilość i jakość snu jest zbawienna nie tylko dla naszego zdrowia fizycznego, ale także psychicznego. Po głębokim i relaksującym śnie jesteśmy wypoczęci, a nasza głowa pełna pomysłów. Świat jaki nas otacza wydaje nam się lepszy, a my mamy do niego pozytywne nastawienie. Gdy jednak nie przeznaczamy na sen odpowiedniej ilości czasu, jesteśmy rozdrażnieni, mamy problemy z koncentracją, a nasza praca nie jest efektywna.

Relaksacje

Znaczący wpływ na redukcję stresu możemy doświadczyć w aktywnościach, takich jak np. medytacja, joga, relaksacja, które odciążają nasz umysł. Techniki te mają na celu ukojenie nerwów, odpowiednie dotlenienie organizmu oraz rozluźnienie spiętych mięśni. Cykliczne wykonywanie tego rodzaju ćwiczeń, pozwala na osiągnięcie lepszych rezultatów, dlatego nie poddawaj się jeśli po kilku tego typu sesjach nie odczuwasz jeszcze efektów. Bądź cierpliwy, pojawią się z pewnością!

Rozmowa

Często to czego potrzebujemy to zwyczajnej rozmowy. Lunchu z wyrozumiałym szefem, z którym podzielisz się swoimi obiekcjami dotyczącymi obowiązków czy projektu. Spotkania z przyjacielem, który doda Ci otuchy, a jego empatyczne podejście sprawi, że poczujesz, że nie jesteś z tym problemem sam. Terapii ze specjalistą, który poprowadzi Cię do rozwiązania nie tylko problemów w pracy, ale także na polu prywatnym. Podczas rozmowy z przychylną nam osobą organizm  wydziela pozytywne hormony, które koją naszą duszę i pozwalają nam na osiągniecie zdrowego dystansu do problemu.

Udaj się na zasłużony urlop

Cykliczne redukowanie poziomu odczuwanego stresu powinno odbywać się podczas odpoczynku w trakcie dwóch dni w tygodniu. Jednak na dłuższą metę to może być za mało. Dlatego dwutygodniowy urlop wypoczynkowy jest czymś, o czym warto pomyśleć. Musi to być czas, gdy pozwalasz sobie na niemyślenie o pracy. Regenerujesz stargane nerwy, dbasz o siebie, skupiasz się na swoich potrzebach. Taki urlop jest niezwykle ważny, szczególnie dlatego, że odbywa się zazwyczaj raz, dwa razy w roku. W tym czasie powinieneś być w pełni skupiony na celu, jaki chcesz osiągnąć przez te kilkanaście dni – odzyskać równowagę życiową.

Work-life balance 

Czyli równowaga pomiędzy życiem zawodowym, a prywatnym. Jest to stan, gdy odczuwana satysfakcja z poszczególnych obszarów życia jest na równym, zadowalającym stopniu. Dotyczy zarówno pracy, samorozwoju, jak i życia prywatnego, czasu na hobby i odpoczynek. Gdy nie zaniedbujemy żadnej z tych sfer, czujemy satysfakcje z życia, a poziom stresu obniża się.

Jeśli widzisz na własnym przykładzie, że stres spowodowany pracą zaczął rządzić Twoim życiem, czas byś podjął odpowiednie kroki. Pierwszym jest świadomość problemu, kolejnym zmiana na lepsze. Powodzenia!